← Alle voorbeeldrapportenVoorbeeldrapportage · De Koersbepaling

Van Dijk Metaal B.V.

Composiet-voorbeeld · niet gebaseerd op echte klanten

Naam
Van Dijk Metaal B.V.
Sector
Maakindustrie
Medewerkers
95
Type
Familiebedrijf, tweede generatie
Regio
Oost-Nederland

Scoreoverzicht

Strategie & ambitie3,1 / 5Aandacht nodig
Mens2,8 / 5Aandacht nodig
Processen3,9 / 5Sterk
Data & Systemen2,2 / 5Kwetsbaar
Governance & Compliance1,8 / 5Kwetsbaar
Verdienmodel & schaalbaarheid2,9 / 5Aandacht nodig

Samenvatting

Van Dijk Metaal heeft een sterk operationeel fundament. De productieprocessen zijn gedocumenteerd, herhaalbaar en stabiel – een basis waarop AI kan landen. Maar de organisatie loopt vast op twee kritieke assen. De data-infrastructuur bestaat uit vier ontkoppelde systemen die niet met elkaar praten. En er zijn nul afspraken over AI-gebruik: medewerkers experimenteren al, maar zonder kaders. De directeur ziet de kansen helder; het MT is verdeeld. Dat verschil is de bottleneck – niet de technologie.

Eerste drie stappen – in volgorde

  1. 1Stel een minimaal AI-beleid op: wat mag, wat niet, en wie beslist. Niet uitgebreid – één A4. Dit stopt de wildgroei en geeft het MT een gezamenlijk referentiepunt.
  2. 2Breng de datasituatie in kaart: welke systemen bevatten welke data, waar overlappen ze, en wat kost het om één koppeling te maken. Dit is een inventarisatie, geen migratie.
  3. 3Kies één intern proces – bij voorkeur in de planning of kwaliteitscontrole – en test daar AI op. Niet als pilot die afgelopen is na drie maanden, maar als permanent experiment met een eigenaar.

Volledig rapport per as

Strategie & ambitie

3,1 / 5Aandacht nodig

De directeur heeft een heldere persoonlijke visie op wat AI kan betekenen voor de productielijn en de concurrentiepositie. Die visie is echter nog niet vertaald naar een gedeelde koers met het MT. In de sessie ontstond op meerdere momenten een patroon: de directeur schetste een richting, één of twee MT-leden nuanceerden, de rest zweeg. Strategische eensgezindheid is er op het niveau van intentie, niet op het niveau van keuzes.

ZelfbeeldvergelijkingHet MT schatte zichzelf strategisch klaar op een 3,8. De sessie liet een 3,1 zien. Het verschil zit in de aanname dat een gedeelde intentie gelijkstaat aan een gedeelde koers – dat is het niet.

Mens

2,8 / 5Aandacht nodig

Er zijn drie herkenbare profielen in de organisatie: een kleine groep enthousiastelingen die al met AI-tools experimenteert, een grote middengroep die afwacht, en een zichtbare sceptische minderheid in de productie zelf. De sceptici zijn niet irrationeel: zij zien de pilot van twee jaar geleden die na drie maanden geruisloos verdween. Dat heeft vertrouwen gekost. Verandervermogen is aanwezig, maar er is een herstelslag nodig voordat een nieuw initiatief op draagvlak kan rekenen.

ZelfbeeldvergelijkingHet MT verwachtte een 3,5 op verandervermogen. De sceptische onderstroom – zichtbaar in lichaamstaal en in wat er niet gezegd werd – rechtvaardigt een lagere score. De pilot-herinnering speelt nog.

Processen

3,9 / 5Sterk

Dit is het sterkste fundament van de organisatie. De kernprocessen – van orderinname tot kwaliteitscontrole – zijn beschreven, herhaalbaar en grotendeels stabiel. Er is een ISO-certificering die discipline afdwingt. Uitzonderingen zijn de onderhoudsplanning en de klantenservice: die leven nog grotendeels in de hoofden van twee vaste medewerkers. Dat is een kwetsbaarheid, maar geen blokkade voor AI-adoptie op de korte termijn.

ZelfbeeldvergelijkingNagenoeg in lijn met de sessie-uitkomst. Van Dijk weet dat processen een kracht zijn. Dat klopt.

Data & Systemen

2,2 / 5Kwetsbaar

De organisatie werkt met vier systemen die niet met elkaar communiceren: een ERP voor productie, een los CRM, een Excel-gebaseerde planningsomgeving en een kwaliteitssysteem dat draait op een legacy-applicatie. Data over een order bestaat op drie plekken tegelijk, soms met verschillende uitkomsten. Besluiten over planning worden genomen op basis van het systeem dat iemand vertrouwt, niet op basis van één bron van waarheid. Dit is de meest urgente technische beperking voor AI-adoptie.

ZelfbeeldvergelijkingHet MT schatte zichzelf op 3,0. De werkelijke situatie – vier ontkoppelde systemen, geen dataeigenaar – rechtvaardigt een 2,2. Dit is een bekende pijn die bewust geparkeerd is. Dat parkeren heeft een prijs.

Governance & Compliance

1,8 / 5Kwetsbaar

Er zijn geen formele afspraken over AI-gebruik. Medewerkers gebruiken AI-tools voor offerteteksten, planningsondersteuning en klantcommunicatie – zonder dat de organisatie daar zicht op heeft. Er is geen beleid, geen risico-eigenaar en geen aansluiting op de eisen van de EU AI Act. De lage score is niet verwijtend: dit is de situatie bij de meerderheid van organisaties in deze sector. Maar de combinatie van actief gebruik en nul kaders is een risico dat nu beheersbaar is en over een jaar niet meer.

ZelfbeeldvergelijkingHet MT had governance niet als aandachtspunt benoemd. Dat is zelf de bevinding.

Verdienmodel & schaalbaarheid

2,9 / 5Aandacht nodig

Het verdienmodel is gezond maar kwetsbaar op één punt: de marge zit in complexe maatwerkorders, en de inschatting van die complexiteit is mensenwerk. Dat is precies waar AI op termijn waarde kan toevoegen – maar ook waar een concurrent met betere data-infrastructuur sneller kan zijn. De schaalbaarheid van het model is beperkt door de personeelsafhankelijkheid in de planning.

ZelfbeeldvergelijkingHet MT dacht niet in termen van verdienmodelrisico. De sessie bracht dit voor het eerst expliciet op tafel. Dat is waardevol – ook als het ongemakkelijk voelde.

Businesscase-inschatting

Reëel potentieel aanwezig, met name in planningsondersteuning en kwaliteitscontrole. Voorwaarde: eerst de data-infrastructuur op orde. Een AI-investering zonder datakoppeling levert geen structurele winst – alleen een duurder experiment.

Voornaamste risico bij niets doen

Concurrenten in dezelfde sector investeren nu in data-infrastructuur. Wie over twee jaar wil profiteren van AI, moet nu beginnen met de basis – niet met de toepassing.

Implementatie-roadmap – 90 dagen

Vendor-agnostisch

Geen voorkeur voor een specifieke AI-leverancier. Toolkeuze volgt uit de situatie. Vendor lock-in wordt actief voorkomen: open standaarden, exporteerbare data, geen onnodige contractafhankelijkheid.

Governance als fundament

Elke stap wordt getoetst aan AVG, NIS2 en de EU AI Act. Geen AI-tool gaat live zonder dat deze check is gedaan.

Fase 1 – Fundament leggen (week 1–4)

Week 1–2 – Governance en MT-alignment
AI-gebruiksbeleid vastgesteldAVGEU AI Act

Eén A4: wat mag, wat niet, wie beslist. Goedgekeurd door MT einde week 2. Gecommuniceerd aan alle medewerkers in week 3.

Eigenaar: Directeur + HR
MT-sessie: van intentie naar koers

Drie uur. Uitkomst: drie benoemde prioriteiten voor 90 dagen, gedragen door alle MT-leden. Gedocumenteerd einde week 2.

Eigenaar: Directeur + MT
Week 3–4 – Data-inventarisatie en vertrouwen
Datasituatie volledig in kaartAVGGeen lock-in

Alle vier systemen geïnventariseerd: welke data waar, overlap, koppelingskost. Één dataverantwoordelijke aangewezen. Werkdocument opgeleverd einde week 4.

Eigenaar: IT + operationeel manager
Pilot-herinnering bespreekbaar gemaakt

Twee teamsessies van 90 minuten: wat ging mis, wat is nu anders. Geen PR – eerlijk gesprek. Uitkomst gedocumenteerd einde week 4.

Eigenaar: HR + directeur

Fase 2 – Structuur bouwen (week 5–8)

Week 5–6 – Eerste koppeling en proceseigenaar
Eerste datakoppeling gerealiseerdGeen lock-in

ERP en planningsomgeving gekoppeld via ordernummer als gedeelde sleutel. Getest door twee planners. Minimaal 95% van orders correct. Open standaard – geen leveranciersafhankelijkheid.

Eigenaar: IT + dataverantwoordelijke
Proceseigenaar aangewezen

Één medewerker in de planning: formeel eigenaarschap, tien procent van werktijd gereserveerd, taakomschrijving vastgesteld. Startgesprek gevoerd einde week 6.

Eigenaar: Operationeel manager
Week 7–8 – Toolselectie en governance-check
AI-tool geselecteerd op drie criteriaVendor-agnostisch

Past op bestaande data. Geen nieuwe infrastructuur vereist. Bedienbaar zonder IT. Minimaal twee alternatieven vergeleken. Keuze gedocumenteerd met exitstrategie.

Eigenaar: Proceseigenaar + IT
Driedubbele compliance-checkAVGNIS2EU AI Act

AVG: verwerkersovereenkomst gesloten. NIS2: cyberweerbaarheidsvereisten getoetst. EU AI Act: risicoklasse bepaald voor planningstoepassing.

Eigenaar: Directeur + externe

Fase 3 – Eerste productie (week 9–13)

Week 9–11 – Live in productie
AI actief in planningsproces

Minimaal twintig orders per week ondersteund. Proceseigenaar logt dagelijks: wat werkte, wat niet, waar handmatig ingegrepen. Logboek beschikbaar voor MT.

Eigenaar: Proceseigenaar
Eerste capaciteitsanalyse

Meting over drie weken: hoeveel planningsuren bespaard, wat is er met die tijd gedaan. Gepresenteerd aan MT einde week 11. Besluit: opschalen, bijsturen of stoppen.

Eigenaar: Operationeel manager + directeur
Week 12–13 – Evaluatie en besluit
Formele evaluatie en go/no-go

MT-sessie van twee uur: wat leverde het op, wat kost opschaling, wat is het besluit. Drie opties: opschalen, bijsturen, of stoppen met geleerde lessen vastgelegd.

Eigenaar: Volledig MT
Tweede teamgesprek over ervaringen

Herhaling van week 3–4, nu met concrete ervaringen. Wat zeggen de sceptici nu? Uitkomst meegenomen in go/no-go. Niet als draagvlak-meting – als informatiebron.

Eigenaar: HR + proceseigenaar

Succes na 90 dagen

  • AI-beleid bestaat, AVG/NIS2/EU AI Act zijn getoetst – voor de eerste tool live ging
  • Twee systemen delen één bron van waarheid via open standaard zonder vendor lock-in
  • AI draait live in één proces, met eigenaar, logboek en meetbare uitkomst
  • MT heeft een go/no-go besluit genomen op basis van data – niet op gevoel
Dit is een voorbeeld. Wilt u deze koers voor uw eigen organisatie?